Ook bij NS begint kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol te spelen op de werkvloer. Vooral in de rol van een assistent die kleinere taken overneemt. Op het NS kantoor naast station Utrecht Centraal werken de personele bijstuurders. Zij komen in actie als er iets misgaat op het spoor. Computers die goed kunnen rekenen bieden al jaren hulp, nu krijgen ze hulp van een nóg slimmer programma.

Dorus van Dijk is landelijk monitor personeel bij NS, hij is verantwoordelijk voor het aanpassen van de dienstregeling wanneer er iets gebeurt op het spoor. Op zijn computer simuleert hij een calamiteit waarmee hij laat zien dat er 42 treinen uitvallen wanneer er drie uur lang geen trein kan rijden tussen Leiden en Haarlem. Een dergelijke calamiteit heeft onder andere gevolgen voor 55 machinisten: in deze simulatie rijden dertien machinisten  met een trein mee als passagier, onderweg naar een trein die ze moeten besturen. Weer andere machinisten zouden de gestrande trein later op de dag overnemen. Ook voor hen moet een nieuwe route gevonden worden. Dorus maakt met zijn collega-bijstuurders na iedere calamiteit een nieuw rooster voor de gestrande machinisten en conducteurs. Ook zoeken ze via een reserve-pool in het gebied rond Haarlem en Leiden naar vervangers voor de machinisten die als passagier onderweg waren en nu te laat komen voor hun eigen trein. Nadat al deze informatie duidelijk is, begint de planningscomputer te rekenen. Een computerprogramma doet er tien minuten over om het best mogelijke scenario te vinden. Alle collega’s krijgen een nieuw rooster dat past bij hun huidige locatie zodat de treinen kunnen weer verder rijden.

Dorus noemt bijstuurders ‘puzzelaars’. Een titel in wiskunde of computerwetenschap hebben ze niet nodig, als ze maar kunnen werken onder stress. Dorus heeft een opleiding gevolgd aan de hotelschool en werkte in een café-restaurant voordat hij vijf jaar geleden bijstuurder werd. ‘De puzzelaar moet wel begrijpen dat zijn werk over echte mensen gaat’ vertelt hij. Ook al worden de roosters totaal omgegooid, aan het einde van de dag moet iedereen weer terug zijn bij het station waar de werkdag begon.’

Tot zover is er nog geen kunstmatige intelligentie in het spel, maar sinds een jaar oefenen de bijstuurders met een nieuwe collega: Sam, wat staat voor ‘semi automatic mode’. Het systeem gebruikt kunstmatige intelligentie om soortgelijke uitdagingen op te lossen. NS heeft het bedacht en het is uitgevoerd door een Portugees bedrijf. Sam herkent razendsnel een ideaal patroon in informatie zoals de plek waar collega’s zich bevinden en waar ze het beste ingezet kunnen worden. Daardoor doet Sam in vijftien seconden wat de standaard planningscomputer in tien minuten doet. Voorlopig is Sam een assistent naast de standaard planningscomputer. Dorus is niet bang dat hij vervangen wordt door Sam: ‘Voorlopig niet, we werken er nu een jaar mee, het kan één onderdeel van de planning heel snel doen. Maar het kan nog niet de hele planning overnemen.’ Dorus en zijn collega’s werken nu vooral sneller en efficiënter door Sam: ‘Sam haalt de stress uit ons werk.´

Wil je net als Dorus ervoor zorgen dat de dienstregeling vlekkeloos verloopt? Maak dan een vacature-alert aan om op de hoogte te blijven van de nieuwste vacatures.

Lees het hele artikel van het FD hier